ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ဘက္ေဒသတြင္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ဘယ္သူေတြ ခ်ိဳးေဖာက္ေနၾကသလဲ

လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာက လူသားမ်ားဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ရပ္တည္ေနထိုင္ႏိုင္ေရးလို႔ စာေရးသူ အေနျဖင့္ ထင္ျမင္မိပါသည္။ လူ႔သားမ်ား ဂုဏ္ကိကၡာရွိစြာ ရပ္တည္ရာတြင္ တစ္ဦး၏ အခြင့္အေရးကို တစ္ဦးက မခ်ိဳးေဖာက္ရန္ အလြန္အေရးႀကီးပါသည္။ ထိုအတူ တစ္ဦး၏အခြင့္အေရးကိုလည္း ေလးစား လုိက္နာရန္ အလြန္အေရးႀကီးပါသည္။ လူူတစ္ဦးခ်င္းသာမက လူအုပ္စု
၊ လူမ်ိဳးအုပ္စုမ်ားမွာလည္း ထုိနည္းတူစြာ တစ္အုပ္စုကုိ တျခားတစ္အုပ္စုက ေလးစားရန္ႏွင့္ မခိ်ဳးေဖာက္မိေစရန္ အလြန္အေရး ႀကီးေပသည္။ သုိ႔ေသာ္ ခ်ိဳးေဖာက္ပါကလည္း အေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ယေန႔ ကမၻာႀကီးတြင္ စာခ်ဳပ္မ်ား၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို ဖြဲ႔စည္းၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲဲ႔မ်ားမွာလည္း ကမၻာအႏွံ ေပၚေပါက္ေနၿပီး ျဖစ္ပါသည္။

သို႔႔ေသာ္တစ္ခါတစ္ရံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ ေလ့လာစံုစမ္းမႈမ်ား လိုအပ္ေနသည္မ်ားကုိလည္း ေတြ႔ရသည္။ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲအစည္းမ်ားသည္ ေသခ်ာစုံစမ္းမႈမ်ား မလုပ္ဘဲ သတင္းဌာနမ်ားမွ သတင္းမ်ားကို အားကုိးမႈမွာေကာင္းေသာ္လည္း တခ်ိဳ႕ေသာ သတင္းမ်ား မွာ လုပ္ႀကံဖန္တီးမႈသတင္း၊ ေပၚျပဴလာျဖစ္မႈကို ဦးစားေပး၍ အင္တာဗ်ဴးလုပ္ထားေသာသတင္း၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးမွ ေငြေၾကး၊ အသိုင္းအဝိုင္းအားေကာင္း၍ေသာ္လည္းေကာင္း စနစ္တက် ထုိးေဖာက္ၿပီး လုပ္ႀကံဖန္တီးထားေသာ သတင္းမ်ားႏွင့္ ဘာသာေရးဘက္လုိက္ၿပီး တမင္တကာ ဖန္တီးထားေသာ သတင္းမ်ားမွ အခ်က္အလက္မ်ား ရယူမိလွ်င္ေတာ့။ သတင္းလက္ဦးမႈ၊ အသိုင္းအဝိုင္းေကာင္းမႈ၊ ေငြေၾကးတတ္ႏိုင္မႈ၊ သာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးဘက္လိုက္မႈ အားသာေသာလူမ်ိဳးမွာ အသာစီး အလိုေလွ်ာက္ရသည္ကိုလည္း ေတြ႔ေနရပါသည္။

ဘဂၤလီမ်ား၏ လူမ်ိဳး၀ါးမ်ိဳ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ျခင္းကို တားဆီးႏုိင္မည့္ ဗ်ဴဟာမ်ားလိုအပ္ေန

နိဒါန္း

ေမလႏွင့္ ဇြန္လ အတြင္းက ရခိုင္ျပည္တြင္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ေသာ စစ္ေသြးႂကြ ႐ိုဟင္ဂ်ာေခၚ ဘဂၤလားေဒ့ခ်္မွ တရားမ၀င္ ခိုး၀င္လာသည့္ ဘဂၤလီမ်ား ရခိုင္မ်ားကို အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္ကာ ရြာမ်ားကို မီးတိုက္ ဖ်က္ဆီးခဲ့ျခင္းသည္ ေသြး႐ုိးသား႐ိုး မဟုတ္ေၾကာင္း အားလံုးသိရွိၿပီးျဖစ္ပါသည္။ လူ႔အခြင္အေရး အေရၿခံဳၿပီး ရခိုင္ျပည္ကို က်ဳးေက်ာ္သိမ္းပိုက္ရန္ ေခတ္သစ္လႈပ္ရွားမႈတစ္ခုျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္း အေျခစိုက္ အင္ဂ်ီအိုမ်ား၊ ျပည္ပ အင္ဂ်ီအိုမ်ား ႏွင့္ ျပည္ပအေျခစိုက္္ ႐ိုဟင္ဂ်ာေခၚ ဘဂၤလီမ်ား စနစ္တက် လႈပ္ရွား ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ AZG, UNHCR, WFT, အပါအ၀င္ တျခား INGOs၊ NGOs အမႈ႔ထမ္းမ်ားကို ထိုကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဖမ္းဆီး စစ္ေဆး၊ တရားခြင္တင္ထားၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးကို ထိပါး စိန္ေခၚေနသည့္ ထိုအၾကမ္းဖက္ သမားမ်ားႏွင့္ သီးျခား႐ိုဟင္ဂ်ာ ႏိုင္ငံ ထူေထာင္ရန္ႀကိဳးစားေနျခင္းကို ကာကြယ္တားဆီးရန္မွာ ဤမွ်ႏွင့္ မလံုေလာက္ေသးေပ။ အစိုးရအေနျဖင့္ တိက်ခိုင္မာသည့္ (proactive strategy) ဗ်ဴဟာမ်ားခ်မွတ္ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ေပသည္။ ရခိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ျပည္သူမ်ား ညီ၏ၫြတ္စြာ စနစ္တက်လုပ္ေဆာင္ ကာကြယ္ရန္ လိုအပ္ေပသည္။

အစိုးရ၏ေျဖရွင္းခ်က္မ်ား

မၾကာေသးမီွက ျမန္မာျပည္သို႔ ေရာက္ရွိလာသည့္ UNHCR (ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး) Antonio Guterres {အန္တိုနီယို ဂူတရီး(စ္)} ႏွင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္တို႔ ေတြဆံုရာတြင္ ၄င္းဘဂၤလီမ်ားအတြက္ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ား ဖြင့္ေပးရန္ႏွင့္ တတိယႏိုင္ငံ (သို႔မဟုတ္) လက္ခံသည့္ႏိုင္ငံမ်ားရွိပါက UNHCR မွတာ၀န္ယူ ပို႔ေဆာင္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ ထိုသို႔ေတာင္းဆိုခဲ့သည့္ အတြက္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား သမၼတကို ခ်ီးက်ဴး ေက်းဇူးတင္ခဲ့ၾကသည္။ ျပည္သူ႔ဆႏၵအတိုင္း ရပ္တည္ခဲ့သည္ဟု ခံယူခဲ့့ၾကသည္။ ထိုေျဖရွင္းနည္းမွာ လက္ေတြ႕ မက်ေၾကာင္းကို သမၼတသိရွိၿပီးျဖစ္ပါသည္။ ခ်က္ခ်င္းဆိုသလိုပင္ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာ မင္းႀကီးက အဆိုပါတင္သြင္းခ်က္ကို ပါယ္ခ်ခဲ့သည္။ UNHCR အေနျဖင့္ ထုိသို႔ေသာ ႏိုင္ငံထဲတြင္ ေနထိုင္ သူမ်ားကို ဒုကၡသည္ စခန္းဖြင့္ကာ ႏိုင္ငံတကာသိ႔ု ပို႔ေဆာင္ရန္မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ထိုသို႔ဆိုပါလွ်င္ အစိုးရ၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ မည္သည့္ျမဳတ္ကြက္မ်ား ရွိေနသနည္းဆိုသည္ကို ေလ့လာ ဆန္းစစ္ရန္ လိုပါသည္။ 

ေနျပည္ေတာ္ရွိ သမၼတရံုးမွ ရခိုင္ျပည္သူကို ေစာ္ကားလိုက္ျခင္း

 

စာမ်က္ႏွာေတာ့ အစီအစဥ္တက် မျဖစ္လိုက္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေဒါင္းလုပ္ၿပီးေတာ့ အစီအစဥ္တက် ဖတ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ 

ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႔နယ္တြင္ မီးရႈိ႕မႈမ်ားေပၚေပါက္ေန

ထြန္းထြန္း

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္ တြင္ ရခိုင္ႏွင့္ မြတ္ဆလင္မ်ား အၾကားး တဘက္ႏွင့္ တစ္ဘက္ အျပန္အလွန္ မီးရွိဳ႕မူမ်ား ေပၚေပါက္ေနေၾကာင္း  သတင္း ရရွိသည္။

ထိုကဲ့သို႕ မီးရွိဳ႕မူမ်ား ျဖစ္ေနေသာ ေက်းရြာမ်ားးမွာ ဂုတ္ပီေထာင့္၊ အေပါက္၀၊ ေရႊလိူင္ႏွင့္ ေတာင္ေပါက္ရြာ တို႕တြင္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုကဲ့သို႕ အျပန္အလွန္ မီးရွိဳ႕မူမ်ား ျဖစ္ပြားလာခဲ့ျခင္းမွာ ေဒသအတြင္း တာ၀န္က်ေနေသာ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ အရာရွိၾကီမ်ား၏ လာဒ္ေပး လာဒ္ယူမူမ်ားႏွင့္ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚတိုင္း  အေရးယူရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္း မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေက်ာက္ေတာ္ ေဒသခံ တစ္ဦးက ေျပာသည္။

“ ကၽြန္ေတာ္ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕ ကားဂိတ္ကို ၾသဂတ္စ္လ ၂ ရက္ေန႕ ၀ါဆိုလျပည့္ေန႕ မွာပိုက္သည္ ရြာက မြတ္ဆလင္ လူအုပ္က  ညဥ့္ ၂ နာရီတီးမွာ ၀င္ေရာက္ ဖ်က္ဆီးတယ္။ ေရႊျပည္သစ္ ကားးဂိတ္ အပါအ၀င္ တျခား အေဆာက္အဦးေတြ ျပဴတင္းေတြ ဖ်က္ဆီးျခင္းကို ခံရတယ္။ ျမိဳ႕ထဲက လူေတြနဲ႕ လုံျခံဳေရး ယူထား သူေတြ လိုက္သြားေတာ့ ဆူပူ အၾကမ္းဖက္သူေတြက ထြက္ေျပးသြားတယ္။ ရဲကို သြားတိုင္ေတာာ့ စစ္တပ္က အမိန္႕မရတဲ့ အတြက္ ဘာမွ အေရး မယူဘူး။ ဒီလို လုပ္ေတာ့ ရခိုင္ေတြက မေက်နပ္မူေတြ တိုးပြား လာၾကတယ္” ဟု ေက်ာက္ေတာ္ ေဒသခံ တစ္ဦးက ေျပာသည္။

ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕ အေျခစိုက္ စကခ ၉ တပ္မမွဴးအား  က်ပ္သိန္း ၅၀၀ ႏွင့္ တပ္ရင္းမွဴးအား က်ပ္သိန္း ၃၀၀ စီ မြတ္ဆလင္ ေက်းရြာမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားက လာဒ္ေငြ ေပးထားသည္ဟု စြပ္စြဲမူမ်ားလည္း ေက်ာက္ေတာ္တြင္ သတင္း ထြက္ေပၚေနေၾကာင္း ေျပာသည္။
“ အခုလို အၾကမ္းဖက္တဲ့ သူေတြကို မြတ္ဆလင္ေတြ ျဖစ္ျဖစ္၊ ရခိုင္ေတြဘဲ ျဖစ္ျဖစ္ ခ်က္ခ်င္း  အေရး မယူေတာ့ တဘက္နဲ႕ တဘက္ၾကားမွာ မေက်နပ္မူေတြ တိုးပြားလာျပီး အခု အျပန္အလွန္ မီးရွိဳ႕မူေတြ ေပၚေပါက္ လာတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ၾသဂတ္စ္လ ၅ ရက္ေန႕က မီးရွိဳ႕မူ ျဖစ္ပြားရာ အေပါက္၀တြင္ ၂၅ ေဆာင္၊ ဂုတ္ပီေထာင့္တြင္ အိမ္ေျခ ၅၃ ေဆာင္ႏွင့္ ေရႊလိုင္တြင္ ၃၅ ေဆာင္ ပါ၀င္သြားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ အမ်ားစုမွာ မြတ္ဆလင္ ေနအိမ္မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေက်ာက္ေတာ္ ေတာင္ဘက္ တမိုင္ခန္႔အကြာတြင္ တည္ရွိေသာ ေတာင္ေပါက္ရြာမွ ရခိုင္ အမ်ိဳးသား ပိုင္ဆိုင္ေသာ ဆန္စက္ၾကီး တလံုးကို ၾသဂုတ္လ ၅ရက္ေန႔ ညဥ့္အခ်ိန္တြင္ မီးရွိဳ႕ခံရျပီး ဆန္အိပ္ ၁၀၀ ႏွင့္ စပါးတင္း ၄၀၀၀ မီးထဲ ပါသြားခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

ယခု မီးရွိဳ႕မူမ်ားကို တစ္ဘက္ႏွင့္ တစ္ဘက္ အျပန္အလွန္ စြပ္စြဲေနၾကျပီး  မြတ္ဆလင္မ်ားမွာ ေက်ာက္ေတာ္တြင္ လူနည္းစု ျဖစ္သျဖင့္ ပိုမို  ထိခိုက္ ပ်က္စီးဖြယ္ရွိသည္ဟု ေဒသခံ တစ္ဦးက ေျပာသည္။

narinjara

ေက်ာက္ေတာ္တြင္ ေနအိမ္ ၁၆၀ေက်ာ္ မီးရႈိ႕ခံရ

ရန္ကုန္၊ ၾသဂုတ္ ၆

ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေဝဖန္သူမ်ားက လက္ညိဳးထိုး ျပစ္တင္စရာေရပန္းစား ေခါင္းစဥ္တစ္ခု ျဖစ္လာေနသည့္ ႏိုင္ငံ၏ အေနာက္ဖက္ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၾသဂုတ္လ ၅ရက္ေန႔မွ စတင္ကာ ဆူပူအၾကမ္းဖက္မႈ ထပ္မံျဖစ္ပြါးခဲ့ေၾကာင္း၊ ေနအိမ္ေပါင္း ၁၆၀ေက်ာ္ မီးရႈိ႕ခံရျပီး လူေသဆုံးမႈမ်ား လည္းရွိ

ေၾကာင္း အဆုိပါ ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီႏွင့္ ေဒသခံမ်ားထံမွ သိရွိရသည္။

အဆုိပါ အၾကမ္းဖက္မႈသည္ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ ႔ အေပါက္၀ ေက်းရႊာမွ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ ႔ ေပၚသုိ႔ သုံးဘီးဆုိင္ကယ္ ေမာင္းႏွင္လာေသာ ရခုိင္တုိင္းရင္းသား တစ္ဦးကုိ ၾသဂုတ္လ ၅ရက္ေန႔ ေန႔လယ္ ၁နာရီ ခန္႔က ေက်ာက္ေတာ္ျမဳိ႕အ၀င္ ကစၥပနဒီ တံတားအနီးတြင္ ဘဂၤါလီလူမ်ဳိး ေလးဦးခန႔္က ဓါးျဖင့္ ခုတ္ရာမွ စတင္ျဖစ္ပြါးခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီမွ ျပန္ၾကားေရးမွဴး ဦးဦးစံသိန္းက ေျပာၾကားသည္။
“ေသေတာ႔ မေသခဲ႔ဘူး။ ဓါးေတြနဲ႔ ၀ုိ္င္းခုတ္တာမွာ ထြက္ေျပးလုိ႔ တင္ပါးမွာ ဒဏ္ရာရသြားတယ္။“ ဟု ၄င္းက ဆုိသည္။

ယင္းဆူပူမႈျဖစ္ပြါးအျပီး ၁၅မိနစ္ခန္႔ အၾကာ ဂုတ္ပီေထာင္႔ ေက်းရႊာ၊ အေပါက္၀ ေက်းရႊာႏွင္႔ ေရႊလႈိင္ေက်းရႊာတုိ႔တြင္ မီးရႈိ႕မႈမ်ားျဖစ္ပြါးခဲ႔သျဖင္႔ လူေနအိမ္ ၁၆၀ေက်ာ္ မီးရႈိ႕ခံခဲ႔ရျပီး လူေသဆုံးမႈမ်ားလည္း ရွိခဲ႔ေၾကာင္း၊ ေသဆုံးသူ စာရင္းမ်ားကုိ အတိအက် မသိရွိနုိင္ေသးေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားထံ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္မ်ား အရသိရွိရသည္။

အဆုိပါေက်းရႊာမ်ားတြင္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင္႔ ဘဂၤါလီလူမ်ဳိးမ်ား ေနထုိင္ၾကျပီး ဘဂၤါလီလူမ်ဳိးမ်ားက ၄င္းတုိ႔၏ ေနအိမ္ မ်ားကုိ ကုိယ္တုိင္မီးရႈိ႕ထြက္ေျပးမႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း၊ အခ်ဳိ႕ေနရာတြင္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင္႔ ဘဂၤါလီလူမ်ဳိးမ်ား အျပန္အလွန္ မီးရႈိ႕ခဲ႔ၾကေၾကာင္း ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီႏွင္႔ ေဒသခံမ်ားကုိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခ်က္ အရသိရွိရသည္။

ယင္းဆူပူမႈမ်ားကုိ ေက်ာက္ေတာ္ျမဳိ႕ရွိ တပ္မေတာ္သားမ်ားႏွင္႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားက မီးရႈိ႕ခံရေသာ ေက်းရႊာမ်ားကုိ ဆူပူမႈ ထပ္မံမျဖစ္ပြါးေစရန္ ၀င္ေရာက္ထိန္းသိမ္းလွ်က္ရွိေၾကာင္း၊ အဆုိပါ ဆူပႈအၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြါးေနသည္မွာ မွန္ကန္ ေသာ္လည္း ရခုိင္ျပည္နယ္ အစုိးရအဖြဲ႔က တရား၀င္ သတင္းထုတ္ျပန္နုိင္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း အဆိုပါ အစုိးရအဖြဲ႔ သတင္းျပန္ၾကားေရးဌာနမွ ဥကၠဌ ဦးဦးလွသိန္းက အတည္ျပဳ ေျပာၾကားသည္။

ေက်ာက္ေတာ္ျမဳိ႕နယ္တြင္ ေနထုိင္သူ လူဦးေရ စုစုေပါင္း တစ္သိန္းခန္႔ ရွိျပီး ရခုိင္တုိင္းရင္းသား အပါအ၀င္ တုိင္ရင္းသား လူမ်ဳိး ၆၀ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ရွိျပီး ဘဂၤါလီလူမ်ဳိး ၄၀ရခုိင္ႏႈန္းခန္႔ ေနထုိင္ေၾကာင္း ေက်ာက္ေတာ္ျမဳိ႕နယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဦးသာစိန္က လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရးႏွင္႔ ျပည္႔သူအင္အား၀န္ၾကီးဌာန၏ စာရင္းဇယားကုိ ကုိးကားကာ ေျပာၾကား သည္။

 

The Voice Weekly